هنری فورد بنیان گزار مجتمع عظیم اتومبیل سازی فورد که پس از گذشت قریب یک قرن از تاسیس آن هنوز بزرگ ترین مجتمع اتومبیل سازی در جهان به شمار می آید به عنوان پیشرو صنعت اتومبیل سازی در جهان شناخته شده است فکر ساختن اتومبیل یا وسیله ای که بدون کمک اسب و حیوانات بارکش حرکت کند ، قرن ها پیش از این که هنری فورد کارخانه ی اتومبیل سازی خود را در نزدیکی شهر «دیترویت» آمریکا به راه بیندازد ، یعنی از زمانی که «لئورناردو داوینچی» دانشمند و هنرمند بزرگ ایتالیایی در قرن پانزدهم نخستین طرح آن را کشید از طرف دانشمند اروپایی دنبال می شد و نخستین نمونه ی اتومبیل هایی که با نیروی برق یا بخار و سرانجام با گازوئیل و نفت حرکت می کرد در اواخر قرن نوزدهم در اروپا و سپس در آمریکا ساخته شد هنری فورد نیز پیش از این که خود به فکر ساختن اتومبیل بیفتد خود تعمیر کار و مکانیک اتومبیل بود و ضمن تعمیر اتومبیل به نواقض و معایب کار آن ها پی برده و در صدد ساختن اتومبیل هایی با کیفیت بهتر بر آمد .
هنری فورد در سال 1863 در «گرین فیلد» یک منطقه ی کشاورزی در ایالت میشیگان آمریکا به دنیا آمد . پدرش مزرعه ی بزرگی در گرین فیلد داشت و می خواست پسرش هم مانند او به کشاورزی بپردازد ، ولی هنری به کار کشاورزی علاقه ای نداشت و از شانزده سالگی به جای این که در تعطیلات تابستان مدارس نزد پدرش به کار کشاورزی بپردازد شاگرد مکانیک شد و بعد از پایان دوره ی متوسط تحصیلات خود را در رشته مهندسی و برق دنبال کرد و پس از خاتمه ی تحصیل در کارخانه ی برق ادیسون در «دیترویت» مشغول کار شد اما فکر او همچنان به دنبال کار اتومبیل و نوآوری در صنعت و در تعقیب این فکر با همکاری و مشارکت کسانی که حاضر به سرمایه گذاری در این کار بودند در سال 1903 کارخانه ی اتومبیل سازی فورد در شهر «دیربورن» در نزدیکی دیترویت بنیان نهاد.
کارخانه ی فورد پس از یک سال موفق به ساختن اتومبیلی شد که در مسابقه ی اتومبیل رانی سال 1904 با سرعت 92 مایل در ساعت (در حدود یکصد و پنجاه کیلومتر) رکورد ساعت را در جهان آن روز شکست ولی تولید انبوه این اتومبیل که فورد آن را «آرو» به معنی تیر یا پیکان نام نهاده بود از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نبود ، لذا فورد در صدد ساختن اتومبیل های ساده و ارزان تری بر آمد و مدا معروف T خود را در سال 1908 به بازار عرضه کرد . فروش این اتومبیل که به قینت 825 دلار عرضه می شد در سال 1909 از مرز ده هزار گذشت و در سال 1910 فورد با فروش بیش از 25 هزار اتومبیل از رقبای دیگر خود در صنعت اتومبیل سازی پیشی گرفت . کارخانه ی اتومبیل سازی فورد از آن تاریخ به بعد با سرعتی برق آسا پیش رفت و این کارخانه ی کوچک به تدریج به بزرگ ترین مجتمع اتومبیل سازی در جهان که تمام کارهای مربوط به اتومبیل را از ذوب آهن و ساخت قطعات فلزی گرفته تا وسایل برق اتومبیل و حتی لاستیک در یک جا انجام می دهد ، تبدیل شد . هنری فورد با شعار معروف خود «مزد بیشتر ، کار بهتر » و با تعیین حداقل دستمزد روزانه پنج دلار ، که در آن تاریخ رقم درشتی بود بهترین کارگران و متخصصین را به کارخانه ی خود جلب کرد . هنری فورد همچنین برای نخستین بار اصل مشارکت کارگران و متخصصین خود را در سود کارخانه به موقع اجرا گذاشت و این ابتکار کیفیت تولیدات خود را بیش از پیش بهبود بخشید . در آغاز جنگ اول جهانی هنری فورد که سخت مخالف جنگ و مشارکت آمریکا در این جنگ بود یک کشتی اجاره کرد و با گروهی از همفکران صلح طلب خود راهی اروپا شد تا مگر با گفتگو با سلاطین و راهبران کشور های در حال جنگ آنها را از ادامه ی جنگ و کشتار باز دارد ، ولی این تلاش بی حاصل بود و هنگامی که آمریکا نیز در سال 1917 وترد جنگ شد ، فورد کارخانه ی اتومبیل سازی خود را در خدمت نیروهای مسلح آمریکایی گذاشت و به ساخت تجهیزات جنگی پرداخت . در پایان جنگ جهانی اول هنری فورد قدرت و شهرت یافته بود که به آسانی می توانست به مقام ریاست جمهوری آمریکا انتخاب شود ، ولی پیشنهاد این مقام را از طرف حزب جمهوری خواه نپذیرفت و گفت برای کارخانه اش بیش لز کاخ سفید اهمیت قائل است !
هنری فورد در آغاز جنگ جهانی دوم هم مخالف جنگ و مشارکت آمریکا در این جنگ بود و از ساختن تجهیزات جنگی برای کمک به انگلیسی ها خود داری نمود ، ولی پس از این که آمریکا به دنبال حمله ی ناگهانی ژاپنی ها به پایگاه دریایی آمریکا در «بیرل هارپور» وارد جنگ شد برای دومین بار کارخانه ی خود را در خدمت نیرو های مسلح آمریکا گذاشت و در مدت جنگ جهانی دوم 8800 هواپیما و 285000 وسیله ی نقلیه اعم از جیپ و زره پوش و 57000 موتور هواپیما تولید نمود .
بزرگ ترین مصیبت زندگی هنری فورد مرگ ناگهانی پسرس «ادسل» در سال 1943 بود . هنری فورد پس از مرگ پسرش که نزدیک ترین یار و یاور او و مدیر لایق و فعال کارخانه اش بود ، خود در سن هشتاد سالگی مدیریت کارخانه را به عهده گرفت ولی چون توان این کار را در خود نمی دید در سال 1945 مدیریت کارخانه را به نوه اش «هنری فورد دوم » پسر ادسل سپرد و خود در حالی که مردی رنجور و غمگین بود در سال 1947 در سن 83 سالگی در گذشت .
براساس آخرین آمار منتشر شده در آمریکا ، کارخانجات فورد در سال 1998 با بیش تر از 144 میلیارد دلار و 22 میلیارد سود ، بالا ترین رقم سود دهی را در صنایع آمریکا بدست آورده است .
|